Janelle Monae – The ArchAndroid

Πολυεπίπεδο, φιλόδοξο, επικών διαστάσεων και δέους και περίτεχνο όπως αρμόζει σε ένα λεπτοδουλεμένο concept με δεκάδες layers από κάτω, να ξεδιπλώνονται σαν λερναία κεφάλια, το “ArchAndroid” είναι μια εξαιρετικά ευχάριστη έκπληξη, πληθωρική, πυκνή και αδιαπέραστη. Αξίζει να ευχαριστήσει θερμά, κάποιος, την Janelle για αυτό. Ουσιαστικά, πρόκειται για το δεύτερο και το τρίτο μέρος, σε ένα, της σουίτας που χρονολογείται από τα μέσα των 00′s αλλά τώρα μόλις ξεδιπλώνεται σε πλήρη άνθιση, χάρη στην προνοητικότητα, το μεράκι και τον έρωτα της Bad Boy, της εταιρίας του Sean Puffy Combs, για την εικοσιπεντάχρονη Janelle – ένα κορίτσι θαύμα από κείνα που πετούν από πάνω τους με χαρακτηριστική σβελτάδα, οποιαδήποτε ετικέτα πας να τους κολλήσεις.

Η Janelle, είναι indie και r’n'b, pop και conceptual artist, ένα κορίτσι που μοιάζει να γεννήθηκε με ενσωμετωμένο μέσα της το manual μιας ευφυούς πολιτισμικής ισορροπίας, την οποία άλλες σύγχρονές της, σπουδάζουν χρόνια για να κατακτήσουν μίνιμουμ. Πρωταγωνιστεί ήδη ως ελίτ σε ένα pop προσκήνιο που τρέφεται με την προσδοκία του επόμενου κοστουμιού – οικοδομήματος της Lady Gaga, παίρνει τα ηνία της σκεπτόμενης, φιλοσοφημένης αλλά και θεαματικά συναρπαστικής μουσικής της Αμερικής για να ξεδιπλώσει άμεσες σκέψεις σαν πυροτεχνήματα ή φιλοσοφημένους στοχασμούς σαν πολύτιμες αλληγορίες δεμένες άρρητα μεταξύ τους, ως μια εξέχουσα καλλιτεχνική πρόταση στο σήμερα. Η Janelle είναι η έκφραση ενός νέου, σύγχρονου πολιτισμού. Γεμάτη αναφορές -στον μητροπολιτικό φουτουρισμό του Fritz Lang ή στην ρομαντική ιδέα της μαμάς Αφρικής και των δυνατοτήτων της, όπως τις ευαγγελίζονται οι soulquarians, η Janelle ακούγεται σαν ένα κορίτσι που ξεστομίζει λόγια που τα σκέφτεσαι πολύ αργότερα από τη στιγμή που τα ακούς αλλά και σαν ένα δαιμονικό goblin που μπορεί να γυρίσει σε σβούρα τη διάθεση, την αδρεναλίνη, τις ορμόνες και την ενέργειά σου. Για αρχή, δεν νιώθει καμία ανάγη να σου τρίψει τα βυζιά της στη μούρη – έχει άλλα συγκλονιστικότερα να τρίψει… To “ArchAndroid” είναι βαθύτατα αναρχικό, ριζοσπαστικό album που οργιαστικά επικοινωνεί τα συναισθήματά του και ακόμα πιο υπέροχα αναδεικνύει τις αισθήσεις του. Ευτυχέστατα.

Όλα στο “Archandroid” ακούγονται μοναδικά και καινούρια επειδή ακριβώς η Janelle είναι “χτισμένη” από τη φύση της με συστατικά άφθαρτα, προηγμένα, καταδεικτικά του αύριο. Στο album της καλεσμένοι είναι ο Saul Williams (στο “Dance Or Die“), ο Big Boi (στο single “Tightrope“), ο Deep Cotton (στο “57821“)  και οι Of Montreal (στο “Make The Bus“) – όλοι αυτοί στην εμπροσθοφυλακή. Διότι στο παρασκήνιο, κυριολεκτικά, παλικάρια σφάζονται στην -μεταλλική του ανδροειδούς- ποδιά της, προκειμένου να συμμετάσχουν στην ευόδωση ενός τόσο οραματικού, περιπετειώδους και γεμάτου εκπλήξεις δίσκου, με προεξάρχοντα τον Nate Wonder που σαν Θεά Κάλι κάνει κυριολεκτικά τα πάντα στο υπόβαθρο.  

Στο οποίο υπόβαθρο συμβαίνουν τα πάντα: upfront rockers με boogie glam αισθητική (“Come Alive (The War Of The Roses)“), swingin’ soul uptempos που ηγούνται στην κούρσα του μοντέρνου μαύρου στούντιο (“Tightrope“), χορευτική beat pop με ένα northern αίσθημα (“Faster“), φουτουριστικά electro που μάλλον συνταξιοδοτούν για πάντα την Missy Elliott (“Dance Or Die“), ρομαντικά μεσοπολεμικά σπουδάγματα επί Gershwin και John Barry (“Sir Greendown“), avant garde twists (“Neon Gumbo“), trip hop μαζί με acid jazz για το μεθαύριο (“Neon Valley Streets“), έντεχνοι μπητλισμοί περασμένοι από το multi-mulinette (“Make That Bus“), μεταμοντέρνα σκληρά blues (“Mushroom & Roses“), ακουστικές ατμόσφαιρες κάποιου γυάλινου δάσους (“57821“), εγχειρισμένη disco (“Locked Inside“), r’n'b χωρίς καδένες και ξέκωλα (“Oh Maker“) – είναι πραγματικά ανεξάντλητη η παλέτα της Janelle και μάλλον δύσκολο να αποδοθεί περιφραστικά όσο δύσκολο είναι να συνοψίσεις την προσωπικότητά της σε λόγια.

Πιο πολλά νιώθει κανείς, απλά κοιτάζοντας την “σημειολογία” του εξωφύλλου της – ένα μεσσιανικό γκρο πλαν με την αστραφτερή Μητρόπολη στο κεφάλι και ως στολή στο σώμα και με ένα διακριτό αλλά όχι αλλαζονικό, αφροκεντρικό φως στα χρώματα. Όπως η Erykah Badu χώρεσε όλη τη μαύρη “Νέα Αμερική” στο afro του προηγούμενου album της και όλο τον νυχτερινό, “υγρό” μυστικισμό στο φετινό της, έτσι και η Janelle ως Νεφερτίτη από το μέλλον χωράει όλη τη φουτουριστική γυαλάδα του Νέου Κόσμου στο δικό της εικοσιπεντάχρονο, μόλις κεφάλι. Αισιόδοξο, ε;

Το σίγουρο είναι ότι άμεσα δεν θυμίζει καμία από αυτές που ξέρετε, ίσως μόνο σαν αντίστιξη μπορεί να λειτουργήσει πιο εύστοχα κάποια περιγραφή της. Αν π.χ. το “Fame Monster” της Lady Gaga είναι το απόλυτα αντιπροσωπευτικό pop κράμα της σημερινής εποχής, αυτό που προσδιορίζει το σημερινό mainstream και τις ανάγκες του, το “ArchAndroid” μοιάζει με την επαναστατική ανατροπή του, σαν ρομφαία  πεφωτισμένου μειονοτικού πυρήνα που δρα με guerilla πρακτικές στην πόλη. Με μια δράση ανακουφιστική που σου επαναφέρει κρυφά το χαμόγελο στα χείλη, αυτό που κρατάς μυστικό από τις ορδές γύρω σου που πέφτουν σε καταληψία με την φονική διαστροφή του “Bad Romance“…